İŞLETMELERDE İŞÇİ TEMSİLCİLERİNİN KORUNMASI VE ONLARA SAĞLANACAK KOLAYLIKLAR HAKKINDA 135 SAYILI ILO SÖZLEŞMESİ

 Uluslararası Çalışma Örgütü Genel Konferansı;

Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu’nca 2 Haziran 1975 tarihinde Cenevre’ de toplanmaya çağrılmış ve düzenlediği 56 ncı oturumunda, 

İstihdam konusunda sendika özgürlüğüne zarar vermeye yönelik her türlü ayrımcılık eylemlerine karşı işçileri koruyan Örgütlenme ve Toplu Pazarlık Hakkına İlişkin Sözleşme  (1949 ) hükümlerini not ederek,

İşçi temsilcileri ile ilgili olarak ek hükümler kabul etmenin gerekliliğini dikkate alarak

Oturumun gündeminde 5 inci maddeyi teşkil eden işletmelerde işçi temsilcilerinin korunması ve onlara sağlanacak kolaylıklara ilişkin çeşitli önerilerin kabulüne karar verdikten sonra,

Bu önerilerin uluslar arası bir sözleşme şeklini almasına karar vererek,

Aşağıda İŞÇİ TEMSİLCİLERİ HAKKINDA SÖZLEŞME olarak adlandırılacak olan bu Sözleşmeyi,  1971 yılı Haziran ayının bu 23 üncü  gününde kabul etmiştir:

      

Madde 1

İşletmelerdeki işçi temsilcileri kanunlara, toplu sözleşmelere veya yürürlükteki sözleşmelere dayalı diğer düzenlemelere uygun hareket etmeleri koşulu ile, işten çıkarma dahil kendilerine zarar verebilecek ve işçi temsilcileri sıfatının taşımalarında veya bu sıfatla faaliyetlerde bulunmalarından, sendika üyesi olmalarından veya sendika faaliyetlerine katılmalarından ileri gelecek her nevi işleme karşı etkili bir korumadan yararlanırlar.

 

Madde 2

1.  İşletmelerde işçi temsilcilerine,  görevlerini hızlı ve etkili bir biçimde yapmalarına imkan verecek uygun kolaylıklar sağlanır.

2.  Bu hususta,  ülkenin endüstriyel ilişkiler sisteminin özellikleri ile ilgili işletmenin ihtiyaçları,  büyüklüğü ve olanakları göz önünde bulundurulur.

3.  Bu tür kolaylıkların sağlanması,  ilgili işletmenin etkin faaliyetini engellemeyecektir.

 

Madde 3

Bu sözleşmenin uygulanmasında “İşçi Temsilcileri” deyimi ulusal mevzuat ve uygulama ışığında:

a) Ya sendika temsilcileri,  şöyle ki; sendikalarca veya bu tür kuruluşların üyelerince seçilen veya atanan temsilciler;

b) Ya da seçimle gelen temsilciler,  şöyle ki; Ulusal mevzuat veya toplu sözleşme hükümlerine göre işletmenin işçileri tarafından serbestçe seçilen ve ilgili ülkede sendikalara tanınan özel ayrıcalıklı faaliyetleri içermeyen görevlere sahip temsilciler,  anlamına gelir.

 

Madde 4

Ulusal mevzuat,  toplu sözleşme,  hakem kararları veya mahkeme kararları,  bu Sözleşmede sözü edilen kolaylıkları ve korunmaya hak kazanacak işçi temsilcileri tipini veya tiplerini belirleyebilir.

 

 

Madde 5

Aynı işletmede hem sendika temsilcilerinin ve hem de seçilmiş temsilcilerin bulunduğu hallerde,  eğer gerekiyorsa,  seçilmiş temsilcilerin bulunmasının ilgili sendikaların veya temsilcilerin durumunu zayıflatacak şekilde kullanılmaması ve ilgili bütün konularda seçilmiş temsilcilerle,  ilgili sendikalar ve onların temsilcileri arasında işbirliğini teşvik için önlemler alınacaktır.

 

Madde 6

Bu Sözleşmenin uygulanması,  ulusal mevzuat veya toplu sözleşmelerle veya ulusal uygulamaya uygun diğer herhangi bir yöntemle sağlanabilecektir.

 

Madde 7

Bu Sözleşmenin kesin onama belgeleri Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürlüğüne gönderilir ve onun tarafından kaydedilir.

 

Madde 8

Bu Sözleşme,  ancak onama belgeleri Genel Müdür tarafından kaydedilmiş olan Uluslararası Çalışma Örgütü üyelerini bağlar.

2.  Bu Sözleşme,  iki üyenin onama belgesi Genel Müdür tarafından kaydedildiği tarihten on iki ay sonra yürürlüğe girer.

3.  Daha sonra bu Sözleşme,  onu onayan her üye için,  onama belgesi kaydedildiği tarihten on iki ay sonra yürürlüğe girer.

 

Madde 9

1.   Bu Sözleşmeyi onayan her üye,  onu,  ilk yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on yıllık bir süre sonunda,  Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürlüğe göndereceği ve bu Müdürün kaydedeceği bir belge ile feshedilir.  Fesih,  kayıt tarihinden ancak bir yıl sonra geçerli olur.

2.  Bu Sözleşmeyi onamış olup da onu,  bundan önceki fıkrada sözü edilen on yıllık sürenin bitiminden itibaren bir yıl süresince bu madde gereğince feshetmek seçeneğini kullanmayan her üye yeniden on yıllık bir süre için bağlanmış olur ve bundan sonra bu sözleşmeyi,  her on yıllık süre bitiminde,  bu maddenin içerdiği koşullar içinde feshedilebilir.

 

Madde 10

1.  Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürü,  örgüt üyeleri tarafından kendisine bildirilen bütün onama ve fesihlerin kaydedildiğini Uluslararası Çalışma Örgütü’nün bütün üyelerine duyurur.

2.  Genel Müdür kendisine gönderilen Sözleşmenin ikinci onama belgesinin kaydedildiğini örgüt üyelerine duyururken bu Sözleşmenin yürürlüğe gireceği tarih hakkında örgüt üyelerinin dikkatini çeker.

 

 

Madde 11

Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürü,  yukarıdaki maddeler gereğince kaydetmiş olduğu bütün onama ve fesihlere ilişkin tam bilgileri,  Birleşmiş Milletler Antlaşmasının 102 nci  maddesi uyarınca kaydedilmek üzere Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine ulaştırır.

 

Madde 12

Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu,  gerekli gördüğü zaman bu sözleşmenin uygulanması hakkındaki raporu Genel Konferansa sunar ve onun tamamen veya kısmen değiştirilmesi konusunun konferans gündemine alınması gereği hakkında karar verir.

 

Madde 13

1.  Konferansın bu Sözleşmesi tamamen veya kısmen değiştiren yeni bir sözleşme kabul etmesi halinde ve yeni sözleşme aksini öngörmediği taktirde ;

a) Değiştirici yeni sözleşmenin bir üye tarafından onanması durumu yukarıdaki 9 uncu  madde dikkate alınmaksızın ve değiştirici yeni sözleşme yürürlüğe girmiş olmak kayıt ve şartı ile,  bu sözleşmenin derhal ve kendiliğinden feshini gerektirir.

b) Değiştirici yeni sözleşmenin yürürlüğe girmesi tarihinden itibaren bu sözleşme üyelerin onanmasına artık açık bulundurulamaz.

2.  Bu Sözleşme,  onu onayıp da Değiştirici Sözleşmeyi onamamış bulunan üyeler için herhalde şimdiki şekil ve içeriği ile geçerli olmakta devam eder.

 

Madde 14

Bu Sözleşmenin Fransızca ve İngilizce metinleri aynı şekilde geçerlidir.